تعیین حقوق سال 1405 کارکنان دولت و کارگران و کارمندان مشمول قانون کار

با شروع سال جدید، موضوع حداقل حقوق به عنوان یک مسئله اساسی در عرصهٔ کار و اشتغال مورد توجه قرار می‌گیرد. حداقل حقوق به عنوان پایه‌ حقوقی که کارگران دریافت می‌کنند، نقش  تعیین کننده‌ای در ارتقای کیفیت زندگی و تقویت رفاه اجتماعی دارد. از این رو، تعیین دقیق و عادلانه آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

1-حقوق بخش خصوصی

جلسات کمیته مزد شورای عالی کار درحالی تشکیل می‌شود که برخی اقلام اساسی در زمستان امسال جهش‌های قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. یکی از این اقلام، لبنیات و مشتقات آن است که در ماه‌های اخیر جهش‌های قیمتی بی‌ضابطه‌ای داشته و در مسیر حذف از سفره‌های کارگری قرار گرفته است.

شورای عالی کار حق مسکن کارگران را از ۹۰۰ هزار تومان به رقم ۳میلیون تومان افزایش داد.

مقرر شده کارفرمایان این مبلغ جدید را از ابتدای بهمن ماه سال ۱۴۰۴ به کارگران خود پرداخت کنند.

افزایش حق مسکن کارگران برای نهایی شدن باید به تصویب هیات وزیران هم برسد.

کارشناسان بازار کار تاکید دارند تعیین حداقل دستمزد کارگران ۱۴۰۵ در شرایط فعلی به یک چرخه پیچیده تبدیل شده؛ چرا که هم کارگران با کاهش شدید قدرت خرید مواجه‌اند و هم کارفرمایان توان پرداخت حقوق بالاتر را ندارند.

در جدول زیر، مقایسه تطبیقی جدول افزایش حقوق از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ را مشاهده می‌کنید:

تاریخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴

به گزارش خبرنگار مهر، امروز یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ سیصد و چهل و یکمین نشست شورای عالی کار با حضور نمایندگان کارگری، کارفرمایی و دولتی و با حضور احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای تعیین حداقل دستمزد ۱۴۰۵ کارگران برگزار شد.

بر اساس اعلام نماینده کارگران در شورای عالی کار، حداقل دستمزد کارگران به میزان ۶۰ درصد افزایش یافته است. همچنین، حق مسکن کارگران نیز به ۳ میلیون تومان رسیده است. در همین راستا، سایر سطوح مزدی مشمول افزایش ۴۵ درصدی بعلاوه ۱.۵ میلیون تومان خواهند شد.

2- حقوق بخش دولتی

فرمول نهایی افزایش حقوق برای سال ۱۴۰۵ ترکیبی است و صرفاً درصدی نخواهد بود؛ این فرمول شامل ۲۰ درصد افزایش ضریب حقوق و اضافه شدن مبلغ ثابت ۵۰۰۰ امتیاز برای تمامی کارکنان است. ارزش ریالی ۵۰۰۰ امتیاز با ضریب جدید، حدود ۳٬۴۷۷٬۰۰۰ تومان محاسبه می‌شود.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های بودجه ۱۴۰۵ با سال‌های گذشته، تفاوت در میزان افزایش دریافتی کارکنان بر‌اساس وضعیت خانوادگی آن‌ها است. دولت با تقویت مزایای مرتبط با خانواده و فرزندآوری، سیاست‌های جمعیتی را در نظام پرداخت حقوق دخالت داد. بر این اساس، میزان افزایش واقعی حقوق کارکنان به شرح زیر برآورد می‌شود:

کارکنان مجرد: ۲۰٪

کارکنان متأهل: ٪۲۵ الی ۳۵٪

خانواده‌های دارای ۳ تا ۵ فرزند: حدود ۴۵٪

در همین راستا، میزان حق عائله‌مندی در سال ۱۴۰۵ حدود ۲ میلیون و ۵۲۰ هزار تومان و حق اولاد برای هر فرزند حدود ۲ میلیون و ۵۵ هزار تومان پیش‌بینی شده است. همچنین حداقل حکم کارگزینی کارکنان دولت با رشدی نزدیک به ۳۰ درصد، به حدود ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان خواهد رسید.

کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، امتیاز عائله‌مندی و حق اولاد کارمندان و بازنشستگان را مطابق پیشنهاد دولت نهایی کرد؛ تصمیمی که تنها افزایش ۲۰ درصدی این اقلام را نسبت به سال جاری پیش‌بینی می‌کند. این در حالی است که قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مسیر افزایشی متفاوت و به‌مراتب بالاتری را برای این اقلام تا پایان سال ۱۴۰۵ تعیین کرده است.
بررسی مصوبه کمیسیون تلفیق

بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق، امتیاز عائله‌مندی و حق اولاد در سال ۱۴۰۵ بدون تغییر نسبت به سال ۱۴۰۴ باقی مانده و افزایش دریافتی این اقلام صرفاً از محل رشد ضریب ریالی حقوق اعمال می‌شود. مطابق این تصمیم، افزایش عملی این دو مؤلفه در سال آینده به حدود ۲۰ درصد محدود خواهد بود.

دولت و کمیسیون تلفیق در این رویکرد هم‌نظر بوده‌اند؛ با این حال، بنا بر اعلام منابع پارلمانی، قرار است این موضوع در جریان بررسی لایحه بودجه در صحن علنی مجلس شورای اسلامی توسط نمایندگان مورد پیگیری قرار گیرد. بررسی تفصیلی بودجه سال ۱۴۰۵ از هفته آینده در صحن علنی مجلس آغاز خواهد شد.
الزام قانونی مغفول‌مانده

این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که مطابق ماده ۱۶ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، دولت مکلف است از سال ۱۴۰۰ به مدت پنج سال (تا پایان سال ۱۴۰۵)، امتیازات مربوط به عائله‌مندی و حق اولاد کارمندان و بازنشستگان را به‌صورت سالانه و نسبت به سال قبل افزایش دهد؛ به‌گونه‌ای که عائله‌مندی هر سال ۵۰ درصد و حق اولاد هر سال ۱۰۰ درصد رشد داشته باشد. این افزایش‌ها در سال‌های گذشته به‌صورت سالانه اعمال شده و بر اساس حکم صریح قانون، در سال ۱۴۰۵ نیز باید استمرار یابد.

بر این اساس، محدود شدن افزایش این اقلام به ۲۰ درصد در سال پایانی اجرای قانون، از منظر تحقق اهداف حمایتی و جمعیتی قانون‌گذار، محل ابهام و انتقاد کارشناسی است.
جزئیات امتیازات و نحوه محاسبه مبالغ ریالی

مطابق مصوبه کمیسیون تلفیق، ضریب ریالی حقوق در سال ۱۴۰۵ برابر با ۶٬۹۵۴ ریال تعیین شده است. همچنین امتیاز اقلام مورد بحث به شرح زیر است:

    امتیاز حق اولاد: ۲٬۹۶۷

    امتیاز عائله مندی: ۳٬۶۲۵

مبلغ ریالی هر یک از این اقلام از حاصل‌ضرب امتیاز مربوطه در ضریب ریالی محاسبه می‌شود. لازم به ذکر است که امتیاز این دو قلم در سال ۱۴۰۵ تغییری نسبت به سال ۱۴۰۴ نداشته و افزایش مبالغ صرفاً ناشی از افزایش ضریب ریالی است.
جدول مقایسه‌ای عائله‌مندی و حق اولاد
عنوان    امتیاز    مبلغ ریالی ۱۴۰۴ (ریال)    مبلغ ریالی ۱۴۰۵ (ریال)    درصد رشد
حق اولاد    ۲٬۹۶۷    ۱۷٬۱۸۸٬۶۶۵    ۲۰٬۶۲۸٬۳۱۸    ۲۰٪
عائله مندی     ۳٬۶۲۵    ۲۱٬۰۰۳٬۳۷۵    ۲۵٬۲۱۴٬۲۵۰    ۲۰٪
جمع‌بندی

بررسی ارقام بودجه سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افزایش عائله‌مندی و حق اولاد، بیش از آنکه ناشی از افزایش واقعی امتیازات حمایتی باشد، نتیجه رشد ضریب ریالی حقوق است. این در حالی است که سال ۱۴۰۵، سال پایانی دوره پنج‌ساله اجرای ماده ۱۶ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت محسوب می‌شود و انتظار می‌رود اهداف کمی تعیین‌شده در این قانون به‌طور کامل محقق شود.

از این منظر، تصمیم نهایی مجلس در جریان بررسی تفصیلی بودجه می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در اجرای صحیح قانون، تقویت سیاست‌های جمعیتی و میزان رضایت جامعه کارمندی و بازنشستگی کشور ایفا کند.